เนมิราชเป็นตัวละครในเรื่องเนมิราชชาดก มหานิบาต ในนิบาตชาดก เป็นพระโพธิสัตว์

ในอดีตกาลมีพระราชาองค์หนึ่งพระนามว่ามฆเทวราช*ครองเมืองมิถิลาในแคว้นวิเทหะ รับสั่งให้เจ้าพนักงานภูษามาลาทูลเมื่อได้เห็นพระเกศาหงอก เมื่อเจ้าพนักงานทูล พระองค์ก็มอบราชสมบัติแก่พระโอรสแล้วเสด็จออกบวช พร้อมกับประทานโอวาทว่า เมื่อโอรสเห็นพระเกศาหงอกก็ให้ออกบวชเช่นกัน กษัตริย์ในวงศ์นี้ครองราชย์สืบต่อกันมาเช่นนี้เป็นลำดับนับได้ 84,000 องค์ หย่อน 2 องค์ มฆเทวราชทรงบังเกิดในพรหมโลก ทรงเห็นว่ายังไม่มีผู้สืบราชวงศ์จึงจุติมาปฏิสนธิในครรภ์ของพระมเหสีของพระราชาเมืองมิถิลา เมื่อประสูติแล้วทรงพระนามว่าเนมิกุมาร

เนมิกุมารทรงบำเพ็ญทานและรักษาศีลอุโบสถตั้งแต่ทรงพระเยาว์ และได้ครองราชย์ต่อจากพระบิดา พระเจ้าเนมิราชทรงรักษาศีลและให้เสนาอำมาตย์และพสกนิกรทั้งหลายถือศีลด้วย โปรดให้สร้างโรงทาน 6 แห่ง ทรงสอนราษฎรให้อยู่ในธรรม บรรดาไพร่ฟ้าทั้งหลายเมื่อตายไปก็ได้ไปเกิดเป็นเทวดาในพรหมโลก เทวดาเหล่านั้นสำนึกว่าเป็นเพราะพระเนมิราชทรงสั่งสอนให้ตนรักษาศีล จึงใคร่ที่จะขอชื่นชมพระบารมี ท้าวสักกเทวราชจึงให้มาตุลีเทพบุตรเทียมเวชยันตราชรถไปทูลเชิญเสด็จพระเนมิราชมายังสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

ระหว่างทางที่พระเนมิราชเสด็จมานั้น มาตุลีเทพบุตรได้พาพระองค์เสด็จไปยังนรกภูมิ ได้ทอดพระเนตรเห็นความทรมานของสัตว์นรกในขุมต่างๆ ทรงถามมาตุลีว่าผู้ที่อยู่รับกรรมในนรกนั้นได้ประกอบกรรมอันใด มาตุลีก็ทูลให้ทรงทราบ จากนั้นจึงเสด็จขึ้นสู่สวรรค์ มาตุลีขับรถเวชยันต์พาพระองค์ชมวิมานต่างๆ พระเจ้าเนมิราชทรงถามถึงกรรมดีที่เทพบุตรเทพธิดาเจ้าของวิมานได้กระทำ

มาตุลีก็อธิบายถวาย เหล่าเทวดาทูลขอให้พระเนมิราชเสวยสุขอยู่ในสวรรค์ แต่พระองค์ทรงปฏิเสธ เพราะมีพระประสงค์ที่จะทรงสั่งสอนประชาชนของพระองค์ให้ประกอบแต่คุณความดี พระองค์จึงทรงแสดงธรรมแก่เทวดา ทรงสรรเสริญมาตุลีเทพบุตร แล้วเสด็จกลับยังโลกมนุษย์ เมื่อเสด็จกลับถึงโลกมนุษย์ ทรงเล่าเรื่องราวของนรกและสวรรค์ให้ประชาชนฟัง และตรัสให้ประชาชนทั้งหลายบำเพ็ญกุศลอย่างสม่ำเสมอ

เมื่อพระเนมิราชทรงพบพระเกศาหงอกก็ทรงมอบราชสมบัติแก่พระโอรส แล้วเสด็จออกบรรพชา เมื่อสิ้นพระชนม์ก็เสด็จสู่พรหมโลก